عوامل قيام حسيني

عوامل قيام حسيني
انديشه اصلاح گري در نهضت حسيني اشاره: ژان پل سارتر فيلسوف فرانسوي مالک مكتب اگزيستانسياليسم بر اين باور است كه وجود بر ماهيت اصالت و تقدم دارد. انديشه وجودي سارتر شكل اومانيسم و آدم محوري در جامعه غرب از عصر روشنگري وجود داشته ولي اين شكل، خود را تنها در سده بيستم نشان داده است. اما اين انديشه به شكل كامل تر و دقيق تر، در فلسفه وجودي صدرايي وجود دارد. وي بر اين باور است كه اصل، تقدم و ترجيح وجود بر ماهيت است. با اين فرق كه براي آدم ، وجودي را تصور و ترسيم مي كند كه نه تنها يك ماهيت بلكه ماهيات زیاد و گاه متضادي را مي تواند بپذيرد و اين ماهيات متضاد، مي تواند عارض بر وجود آدم ي شود. برطبق اين سخن، از آدم ، فرشته و شتر و گاو و پلنگ مي شود. آدم ي كه از چنين ابعاد متنوع برخوردار است و ماهيات متضاد و گوناگوني را مي تواند دارا شود، برخلاف پديده ها و آفريده هاي ديگر است.


از سوي ديگر پديده هاي اجتماعي جهت انتساب به آدم ي با اين ويژگي ها و خصوصيات مانند ديگر پديده هاي طبيعي نيست كه از ماهيت و ابعاد يگانه اي برخوردار باشد. پديده هاي اجتماعي داراي تنوع و تعدد و ابعاد چندگانه و گاه متضادي است كه در تحليل و تبيين آن نمي توان بي ملاحظه و تذکر به آن ها عمل كرد.
نهضت حسيني نيز به عنوان پديده اي اجتماعي از چنين ويژگي هايي برخوردار است و نمي توان آن را تك بعدي و يا تك ماهيتي انگاشت و در تحليل و تبيين آن بـه ماهيت و يا بعدي بسنده كرد. ازاين رو ضروري است كه ابعاد و ماهيات متنوع اين قيام بازشناخته و تحليل شود. به ويژه آن كه آثار بسيار متنوع و وسیع اي در زندگي فردي و اجتماعي نه تنها مردم يك عصر ویِژه بلكه تمام اعصار قدیم و هنوز نيز ادامه دارد. در اين نوشتار به بررسي يكي از ابعاد اين نهضت كه در سخنان آن حضرت وجود دارد و آن مسئله اصلاح گري است، پرداخته مي شود. آن حضرت در عبارتي مي فرمايد: اني لم اخرج اشرا و لابطرا و لا مفسدا و لاظالما و انما خرجت لطلب الاصلاح في امه جدي اريد ان آمر بالمشهور و انهي عن المنكر و اسير بسيره جدي ابي علي بن ابي طالب عليه السلام؛ من براي طغيان گري و شرارت آفريني و دنياطلبي يا فسادگري وستمگري بر دولت زمان خروج نكرده و راه مبارزه را درپيش نگرفته ام بلكه تنها براي اصلاح گري در امت جد خويش اقدام خروج کرده ام و مي خواهم امر مشهور و نهي از منكر نمايم و روش و سيره جدم و پدرم علي بن ابي طالب را درپيش گيرم. (مقتل خوارزمي ج 1 ص 188)

عوامل قيام حسيني

استاد شهيد مرحوم مطهري در كتاب حماسه حسيني سه علت با اهمیت را در ايجاد نهضت حسيني شناسايي و ردگيري مي كند. ازنظر وي عوامل قيام را مي توان در مسئله بيعت يزيد و اجبار دولت اموي بر آن و انكار و استنكاف حضرت امام حسين(ع) شناسايي كرد.
بعد از مرگ معاويه، يزيد نامه اي به حاكم و والي مدينه نگاشت و از وي خواست تا امام حسين و برخي ديگر از بزرگان مدينه را به هر نحو كه شده بـه بيعت وادار سازد و درصورت استنكاف و خودداري از بيعت آنان را بكشد. امام حسين(ع) در جلسه اي كه حاكم مدينه برپا داشته بود و مروان بن حكم نيز داشت از پذيرش بيعت به طور مخفيانه خودداري ورزيد و از آن جا بيرون رفت و سه روز در مدينه ماند و سبعد از آنجا به سوي مكه كوچ كرد. در اين زمان هنوز خبري از دعوت كوفيان نيست و فقط علت ي كه حضرت را مجبور خروج از مدينه كرد فشارهاي حاكم براي جلب بيعت بوده است..